Media-Publiczne | Razem dla Kultury

Jak utrzymać przy życiu radio osiedlowe i gazetę powiatową

Mon, 20 Jul 2026 09:00:00 +0200

Lokalna gazeta i osiedlowe radio to często jedyny podmiot, który patrzy władzy na ręce w powiecie czy gminie — i właśnie te tytuły najszybciej padają, wypierane przez wielkie koncerny albo dusznięte kosztami. Razem chce, żeby państwo aktywnie wspierało oddolne inicjatywy medialne i prasę lokalną, nie przyglądając się biernie, jak rynek zjada sam siebie. Partia proponuje wspólny system dystrybucji prasy, progresywne koszty koncesji i dopłaty liczone od liczby czytelników. To postulaty ze stanowiska Rady Krajowej z 15 grudnia 2017 roku.

Dlaczego lokalne media są w odwrocie

Mały tytuł konkuruje na rynku, który jest z gruntu nierówny. Dystrybucja jest droga, sprzęt kosztuje, a opłaty koncesyjne obciążają radio osiedlowe podobnie jak nadawcę o zasięgu krajowym. W tej samej stawce koncern z reklamowym budżetem wygrywa zawsze, więc rynek się koncentruje, a wraz z nim zanika pluralizm i lokalna kontrola obywatelska.

Razem czyta to jako problem ustrojowy, nie tylko biznesowy. Partia ostrzega przy tym, że odpowiedzią na koncentrację rynku nie może być rządowa „dekoncentracja” rozumiana jako przejmowanie mediów prywatnych przez środowisko władzy — to lekarstwo gorsze od choroby. Alternatywą ma być realne wsparcie dla małych i niekorporacyjnych nadawców.

Co proponuje Razem

Sednem jest przekierowanie pomocy państwa do tych, którzy dziś przegrywają z samą skalą rynku.

Media publiczne nie są od tego, żeby zarabiać, ale od tego, by dostarczać obywatelom i obywatelkom sensownych treści – ich wymuszona komercjalizacja grozi wypłukaniem ich misji.— Partia Razem, „O wolne, rzetelne media publiczne. Przeciw »dekoncentracji mediów«” (Rada Krajowa, 15 grudnia 2017), partiarazem.pl

Dla rynku lokalnego partia rozpisała konkretne narzędzia:

Wspólny system dystrybucji prasy współfinansowany przez państwo, żeby mały tytuł nie ginął na etapie kolportażu.
Tanie kredyty na sprzęt z pierwszeństwem dla grup wydawców, które łączą siły.
Progresywne koszty koncesji — radio osiedlowe zwolnione z opłat, a koncern płaci proporcjonalnie do dochodów; koniec z jedną stawką dla wszystkich.
Wsparcie finansowe prasy lokalnej rozdzielane według nakładu i liczby czytelników, niezależnie od politycznych sympatii.
Podatek od dochodu z reklam prasowych jako źródło finansowania tego wsparcia — to duzi gracze reklamowi mają dokładać się do przetrwania małych.
Jawność wydatków publicznych na ogłoszenia i reklamy opłacane przez państwo, żeby pieniądze publiczne nie stały się ukrytą dotacją dla przychylnych tytułów.

Ten sam duch pluralizmu i odpolitycznienia obejmuje media ogólnokrajowe, o czym piszemy w tekście o mediach bez partyjnej smyczy. Wątek jawności pieniędzy publicznych wydawanych na przekaz łączy się z programem serwisu Razem dla uczciwej polityki.

Źródła i dalsza lektura

Po co nam media publiczne: misja zamiast walki o oglądalność

Fri, 17 Jul 2026 09:00:00 +0200

Media publiczne istnieją po to, by dawać obywatelom treści, których rynek sam z siebie nie dostarczy: rzetelną informację, edukację obywatelską i ambitną kulturę. Razem chce, żeby telewizja i radio finansowane ze wspólnych pieniędzy kształtowały gusta odbiorców i traktowały słupki oglądalności jako sprawę drugorzędną. To wizja mediów pluralistycznych i kulturotwórczych, w których ambitne treści mają swoje miejsce w głównym paśmie ramówki, dostępne dla każdego widza. Partia zapisała ją w stanowiskach Rady Krajowej z lat 2016–2017.

Oglądalność jako zawodna miara

Kiedy stację publiczną rozlicza się z tych samych słupków co komercyjną, zaczyna ona produkować to samo co konkurencja — bo tak najłatwiej zebrać widza. Ambitny reportaż, teatr telewizji czy program popularnonaukowy przegrywają z tańszą i pewniejszą rozrywką. Razem odwraca to zadanie: rolą mediów publicznych nie jest gonić za gustem przeciętnego widza, lecz ten gust podnosić.

Media publiczne (…) nie powinny się dostosowywać do gustów odbiorców, ale je kształtować, być narzędziem edukacji obywatelskiej (…). Ambitne treści (…) powinny być ulokowane w głównym nurcie (…) ramówek.— Partia Razem, stanowisko ws. nowelizacji ustawy o mediach publicznych (Rada Krajowa, 22 stycznia 2016), partiarazem.pl

Nie ma w tym pogardy dla widza. Jest za to założenie, że dostęp do wartościowej kultury i rzetelnej informacji należy się każdemu — także temu, kto nie będzie ich sam odszukiwał na nocnym marginesie ramówki.

Gdy media muszą zarabiać

Rok później, w grudniu 2017, Rada Krajowa ujęła sedno jeszcze ostrzej, wiążąc misję z modelem finansowania. Media, które muszą zarabiać, prędzej czy później porzucą to, co nie sprzedaje się reklamodawcy.

Media publiczne nie są od tego, żeby zarabiać, ale od tego, by dostarczać obywatelom i obywatelkom sensownych treści – ich wymuszona komercjalizacja grozi wypłukaniem ich misji.— Partia Razem, „O wolne, rzetelne media publiczne. Przeciw »dekoncentracji mediów«” (Rada Krajowa, 15 grudnia 2017), partiarazem.pl

Partia przypomina przy tym, że wolność wypowiedzi i prawo do informacji mają twarde zakotwiczenie: w art. 19 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz w art. 73 Konstytucji RP, który gwarantuje wolność twórczości i korzystania z dóbr kultury (Konstytucja przez ELI).

Co proponuje Razem

Z tej diagnozy partia wyprowadza kilka wymogów wobec mediów publicznych:

Kształtowanie gustów odbiorców — ambitne treści ulokowane w głównym nurcie ramówki (stanowisko z 2016).
Edukacja obywatelska jako jedno z własnych zadań mediów publicznych.
Pluralizm polityczny w programach informacyjnych, proporcjonalny do wyników wyborczych, oraz gwarantowany czas antenowy dla komitetów wyborczych (stanowisko z 2017).
Uwolnienie od przymusu zarabiania przez likwidację reklam i stabilne finansowanie, żeby misja nie została wypłukana przez komercję.

Skąd wziąć pieniądze na media, które nie muszą sprzedawać czasu reklamowego, rozkładamy w tekście o finansowaniu mediów publicznych. A dlaczego misja jest fikcją bez apolitycznego zarządu, tłumaczymy w tekście o mediach bez partyjnej smyczy.

Źródła i dalsza lektura

Koniec abonamentu RTV? Jak Razem chce finansować media publiczne

Tue, 14 Jul 2026 09:00:00 +0200

Abonament radiowo-telewizyjny w Polsce jest daniną, którą realnie płaci mniejszość gospodarstw domowych, a jego wpływy od lat nie wystarczają na utrzymanie mediów publicznych. Razem proponuje inny model: zrezygnację z abonamentu i reklam na rzecz stałej dotacji z budżetu państwa, uzupełnionej udziałem telewizji publicznej w dochodach z reklam emitowanych przez nadawców prywatnych. To postulat ze stanowiska Rady Krajowej ze stycznia 2016 roku, którego część dotyczącą reklam partia potwierdziła w 2018.

Słabości modelu abonamentowego

Model abonamentowy ma dwie wady naraz. Ściągalność jest niska, więc pieniędzy chronicznie brakuje, a jednocześnie ciężar spada na tych, którzy uczciwie płacą, podczas gdy większość się wymiga. Sprawozdania z wpływów abonamentowych i danych o ich ściągalności publikuje Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT, gov.pl).

Dziura po abonamencie jest łatana reklamą, a to wpycha media publiczne w pułapkę. Telewizja, która utrzymuje się z bloków reklamowych, musi walczyć o oglądalność tymi samymi metodami co nadawcy komercyjni — kosztem treści ambitnych, które trudniej sprzedać reklamodawcy, bo w takim modelu misja z założenia ustępuje ramówce układanej pod wyniki oglądalności.

Model, który proponuje Razem

Partia chce przeciąć oba problemy jednocześnie: znieść abonament i wycofać reklamy, a lukę zamknąć stabilnym finansowaniem z budżetu.

Optujemy za rezygnacją z reklam oraz abonamentu i zastąpienie ich stałą dotacją z budżetu. Dodatkowo TVP powinna partycypować w dochodach z reklam emitowanych przez telewizje prywatne.— Partia Razem, stanowisko ws. nowelizacji ustawy o mediach publicznych (Rada Krajowa, 22 stycznia 2016), partiarazem.pl

Dwa lata później partia doprecyzowała część reklamową, obejmując nią również marketing ukryty:

Usuniemy reklamy, również w formie lokowania produktu, z mediów publicznych. Wprowadzimy górny limit 6 minut bloków reklamowych i informacji sponsorskich na każde 60 minut czasu antenowego w mediach prywatnych.— Partia Razem, stanowisko ws. reklam (2018), partiarazem.pl

Co to zmienia w praktyce

Stała dotacja budżetowa uniezależnia media publiczne od tego, ile gospodarstw domowych zarejestruje odbiornik, i daje im horyzont dłuższy niż jeden sezon ramówki. Udział w dochodach z reklam nadawców prywatnych sprawia zaś, że komercyjny rynek dokłada się do dobra publicznego, zamiast wyłącznie z nim konkurować. Warunkiem jest oczywiście, by budżetowa kroplówka nie zamieniła się w kolejną dźwignię nacisku — dlatego u Razem finansowanie idzie w parze z apolityczną obsadą władz.

Skąd ma płynąć realny mandat zarządów, które będą tymi pieniędzmi gospodarować, opisujemy w tekście o obsadzie zarządów mediów publicznych. Po co w ogóle utrzymywać media, które nie muszą gonić za oglądalnością, rozwijamy w tekście o misji mediów publicznych.

Źródła i dalsza lektura

KRRiT, Rada Mediów Narodowych, minister: kto naprawdę rządzi w TVP

Sat, 11 Jul 2026 09:00:00 +0200

Zarządy TVP i Polskiego Radia powołuje dziś Rada Mediów Narodowych, ciało obsadzane przez parlament i prezydenta, więc realny mandat prezesa spływa z sejmowej większości. Razem chce tę władzę odebrać bieżącej większości i przekazać ją niezależnym instytucjom oraz samym pracownikom stacji. Partia proponuje wzmocnienie i upluralnienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, rozdzielenie kadencji jej członków oraz statuty redakcyjne chroniące dziennikarzy — to postulaty ze stanowiska Rady Krajowej z 15 grudnia 2017 roku.

Kto formalnie trzyma za sznurki

Konstytucyjnym strażnikiem wolności słowa w radiu i telewizji jest KRRiT, powołana na mocy ustawy o radiofonii i telewizji z 1993 roku (ustawa przez ELI). To ona przez lata mianowała zarządy mediów publicznych i stała na straży pluralizmu.

Ten porządek rozmontowano w dwóch krokach. Najpierw nowela z 7 stycznia 2016 roku odebrała KRRiT prawo mianowania zarządów i rad nadzorczych mediów publicznych i przekazała je ministrowi Skarbu Państwa, likwidując przy tym jawne konkursy i kadencyjność (stanowisko Rady Krajowej Razem, 22 stycznia 2016). Potem, ustawą z 22 czerwca 2016 roku, powołano Radę Mediów Narodowych i to jej przekazano obsadę władz TVP, Polskiego Radia i PAP (ustawa o Radzie Mediów Narodowych przez ELI). KRRiT pozostała formalnym strażnikiem pluralizmu, ale bez narzędzi, którymi mogłaby go egzekwować.

Dlaczego przywrócenie KRRiT nie wystarczy samo z siebie

Prosty powrót do stanu sprzed 2016 roku niczego nie gwarantuje, bo skład samej KRRiT też bywa wymieniany razem z władzą. Razem dostrzega to i celuje głębiej: chce tak przebudować regulatora, żeby żadna pojedyncza większość nie mogła obsadzić go w całości ani skrócić kadencji niewygodnym członkom.

Media publiczne nie są od tego, żeby zarabiać, ale od tego, by dostarczać obywatelom i obywatelkom sensownych treści – ich wymuszona komercjalizacja grozi wypłukaniem ich misji.— Partia Razem, „O wolne, rzetelne media publiczne. Przeciw »dekoncentracji mediów«” (Rada Krajowa, 15 grudnia 2017), partiarazem.pl

Co proponuje Razem

W stanowisku z grudnia 2017 roku partia rozpisała mechanikę, która ma uniezależnić obsadę mediów od sejmowej arytmetyki:

Wzmocnienie roli KRRiT i Rady Etyki Mediów — z realną możliwością karania nadawców za brak pluralizmu i nierzetelność, wykraczającą poza samo wytykanie ich w raportach.
Większy pluralizm w samej KRRiT — przez zwiększenie liczebności składu, tak by nie zdominowała go jedna opcja.
Rozdzielenie kadencji członków KRRiT, żeby cały skład nie był wymieniany naraz przy każdej zmianie władzy.
Usunięcie przepisu, który pozwala Sejmowi i Senatowi skracać kadencję członków KRRiT — dziś to furtka do przejęcia regulatora.
Statuty redakcyjne wzorem niemieckim oraz udział pracowników w procesach decyzyjnych i w zarządach firm medialnych, żeby władza nad linią programową nie leżała wyłącznie w rękach nominata.
Obsada władz przy udziale pracowników poszczególnych stacji oraz organizacji pozarządowych i środowisk twórczych.

Dlaczego w ogóle warto walczyć o niezależne, a nie tylko „nasze” media publiczne, rozkładamy w tekście o mediach bez partyjnej smyczy. Wątek pluralizmu regulatora i odpolitycznienia instytucji publicznych łączy się z programem serwisu Razem dla uczciwej polityki.

Źródła i dalsza lektura

Media publiczne bez partyjnej smyczy

Wed, 08 Jul 2026 09:00:00 +0200

Media publiczne w Polsce co kilka lat zmieniają barwy razem z układem sił w Sejmie, bo obsada ich zarządów jest łupem bieżącej większości. Razem chce wypchnąć polityków z obsady tych stacji: telewizja i radio finansowane ze wspólnych pieniędzy mają służyć obywatelom, a nie rządowi. Dlatego partia od początku swojego istnienia postuluje jasne, apolityczne zasady wyboru władz mediów publicznych — takie, by o zarządach i radach nadzorczych decydowali profesjonaliści ze środowisk artystycznych i naukowych oraz sami pracownicy stacji, z pominięciem polityków. To stanowisko Rady Krajowej ze stycznia 2016 roku, rozwinięte w grudniu 2017.

Jak media publiczne trafiły pod kontrolę partii

Punktem zwrotnym była nowelizacja ustawy o radiofonii i telewizji z 7 stycznia 2016 roku. Odebrała ona Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji prawo mianowania zarządów i rad nadzorczych mediów publicznych i przekazała tę władzę ministrowi Skarbu Państwa. Zniknęły otwarte, jawne konkursy oraz kadencyjność władz — obsada kierownictwa TVP i Polskiego Radia stała się polityczną decyzją ministra (stanowisko Rady Krajowej Razem, 22 stycznia 2016).

Skutki były natychmiastowe. Prezesem TVP został Jacek Kurski, a redakcje przeszły czystkę: w „Wiadomościach” z trzynastu reporterów zostało pięciu (stanowisko Rady Krajowej Razem, 22 stycznia 2016). Razem od razu nazwało to demontażem mediów publicznych i przypomniało, że problem jest starszy niż jedna ekipa — kolejne rządy traktowały telewizję jak swoją tubę, różniły się tylko tym, jak brutalnie ją przejmowały.

Dlaczego apolityczny zarząd to warunek wstępu

Media publiczne, w których o awansie dziennikarza decyduje lojalność wobec ministra, przestają być publiczne w jakimkolwiek sensie poza nazwą. Tracą wiarygodność, a widz słusznie czyta je jako przekaz partii rządzącej. Razem stawia sprawę ustrojowo: dopóki obsada władz zależy od wyniku wyborów, każda zmiana rządu będzie oznaczać kolejną wymianę prezesów i kolejną falę zwolnień. Trzeba przeciąć samo źródło — sposób powoływania zarządów.

Stąd propozycja partii, by z procesu decyzyjnego wyprowadzić polityków, a wprowadzić do niego ludzi, którzy gwarantują profesjonalizm i mają realny udział w losie stacji.

Co proponuje Razem

Sednem jest zasada: o obsadzie mediów publicznych rozstrzyga środowisko i załoga stacji.

Partia Razem od początku swojego istnienia postuluje wprowadzenie jasnych i uczciwych zasad wyboru zarządów i rad nadzorczych. Chcemy, by w proces decyzyjny zaangażowani byli nie politycy, a gwarantujący profesjonalizm przedstawiciele środowisk artystycznych, naukowych i sami pracownicy mediów.— Partia Razem, stanowisko ws. nowelizacji ustawy o mediach publicznych (Rada Krajowa, 22 stycznia 2016), partiarazem.pl

Z tej zasady partia wyprowadziła w kolejnych stanowiskach trwałe postulaty:

Jawne konkursy i kadencyjność — powrót do przejrzystej procedury obsady, którą nowela z 2016 roku zlikwidowała na rzecz nominacji ministra.
Udział pracowników i środowisk twórczych w obsadzie władz poszczególnych stacji, a także organizacji pozarządowych (stanowisko Rady Krajowej z 15 grudnia 2017).
Statuty redakcyjne wzorem niemieckim, które opisują prawa i obowiązki dziennikarzy oraz ich relacje z wydawcą, żeby chronić niezależność zespołu przed presją z góry (stanowisko z 15 grudnia 2017).

Kto konkretnie dziś powołuje prezesów i jak przenieść tę władzę z powrotem do niezależnych instytucji, rozkładamy w tekście o obsadzie zarządów mediów publicznych. O tym, czemu w ogóle mają służyć wolne od nacisku media, piszemy w tekście o misji mediów publicznych. Wątek odpolitycznienia państwa łączy się z programem czystej polityki, który opisuje serwis Razem dla uczciwej polityki.